Doğayla uyum içinde yaşamak, sadece bir rüya değil—bu, Horanta Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi’nin Hatay-Kırıkhan’da gerçekleştirmeye çalıştığı bir devrimdir. Permakültür felsefesi, geleneksel tarımın enerji yoğun yöntemlerinden uzaklaşıp, doğanın kendi akışına uyum sağlayan, kendi kendini besleyen sistemler kurma pratiğidir. Kooperatifimiz, sadece ürün üretmekle yetinmiyor; aynı zamanda gelecek nesillere, sağlıklı bir ekosistem ve ekonomik bağımsızlık miras bırakma sorumluluğunu taşıyor.
Permakültür Nedir ve Neden Horanta İçin Önemlidir?
Permakültür, İngilizce “permanent agriculture” (kalıcı tarım) kelimesinden türemiştir. Yapay gübreler, kimyasal pestisitler ve aşırı su kullanımına güvenmek yerine, doğal süreçleri gözlemleyip bunlardan öğrenme temeline dayanır. Horanta’nın 2022’den beri yürüttüğü organik üretim çalışmaları, zaten bu felsefenin temelini oluşturmaktadır. Ancak permakültüre tam olarak geçiş, kooperatifin kârlılığını artıracak, maliyetlerini düşürecek ve kadın girişimcilerimize daha fazla kontrol ve güvence sağlayacaktır.
Horanta’nın Permakültür Yolculuğu: Yapılması Gereken Adımlar
1. Arazı Değerlendirmesi ve Tasarım
İlk adım, mevcut 9 ortağın işlettiği arazinin detaylı bir haritasını çıkarmaktır. Toprak yapısı, su kaynakları, ışık alışı ve mevcut bitki örtüsü analiz edilmelidir. Permakültür tasarımında, “gözlemle ve etkileşime gir” ilkesi hayati önem taşır. Bu aşamada uzman danışmanlar ve sahada deneyimli işçiler ile işbirliği yapılmalıdır.
2. Çok Katmanlı Tarım Sistemleri Oluşturma
Horanta’nın mevcut ürünlerinden—sığır yetiştirme, yonca (alfalfa) ekim, salep üretimi—yararlanarak, multi-layered (çok katmanlı) bir sistem inşa etmeliyiz. Bu sistem şöyle yapılandırılabilir:
Üst Katman: Meyve ağaçları ve meşe gibi yavaş büyüyen odun bitkiler
Orta Katman: Tarımsal ürünler, yonca ve benzer hayvan yemi bitkileri
Alt Katman: Toprağı koruyucu bitki örtüsü, yabani otlar ve saprofit mantarlar
Yer Altı: Kök sistemleri çeşitlendiren bitkiler, toprak canlılığını artıran mikro-organizmalar
Bu yapı sayesinde, İdrar sosyal hayvan yetiştirme (mevcut sığır sistemi) doğal olarak desteklenir ve gübre ihtiyacı minimalize edilir.
3. Su Yönetimi ve Yağış Tutma Sistemleri
Hatay’ın yarı kurak ikliminde, su tasarrufu kritik bir rol oynar. Permakültür uygulamalarında, yağmur suyu hasadı ve toprak nemi koruma teknikleri kullanılmalıdır. Kontur çizgileri, mulch uygulaması ve organik madde birikimi, toprağın su tutma kapasitesini önemli ölçüde artırır. Horanta, bu sistemleri kademeli olarak mevcut tarım alanlarına entegre edebilir.
4. Hidroponiksistem ve Mantar Yetiştirme Planlarının Permakültüre Uyarlanması
Kooperatifin planladığı hidroponiksistem ve mantar yetiştirme, permakültür ilkeleriyle uyumlu hale getirilebilir. Bunun için:
• Sığır ve tarım atıklarından kompost üretimi yapılmalı
• Mantar yetiştirilmesi, bu kompostun optimal kullanımını sağlayacaktır
• Hidroponiksistemden çıkan su, hayvan sütü ve bitki takviye alanlarında tekrar kullanılabilir
5. Toprağın Canlanması ve Biyoçeşitlilik
Kimyasal gübre yerine, kompost ve organik madde birikimi, toprağın biyolojik canlılığını yeniden inşa eder. Toprak canlılığı arttıkça, bitkilerin hastalıklara direnci doğal olarak yükselir. Horanta, toprak analiz testleri yaparak ilerleme takip edebilir. Arazide arılar, böcekler ve mikroorganizmaları teşvik eden bitkilerin ekilmesi, tozlaşma ve doğal zararlı kontrolünü sağlar.
6. Eğitim ve Bilgi Alışverişi
Kooperatifin güçlü yönlerinden biri, kadın üreticiyi destekleyen eğitim programlarıdır (sabun yapımı, arıcılık eğitimleri). Permakültüre geçiş de benzer şekilde, tüm ortakların ve çalışanların eğitilmesini gerektirir. Atölye, site ziyaretleri ve uygulamalı çalışmalarla, herkes bu yeni sistemi anlayıp kendi alanlarına adapte edebilir.
7. Sertifikasyon ve Pazarlama
Permakültür pratiği, zaten organik üretim standartlarını karşılamaktadır. Bu uygulamalar tamamlandığında, Horanta’nın ürünleri, “Permakültür Sertifikalı” olarak pazarlanabilir. Bu, ürün değerini artırır ve şehirli tüketicileri çeker.
Sayılarla Potensiyel Etki
Permakültüre geçiş ile Horanta şunları elde edebilir:
• %60-70 azalma tarım girdileri maliyetlerinde
• %40-50 artış toprak verimliliğinde (3-5 yıl içinde)
• %30+ gelir artışı sertifikalı organik permakültür ürünlerinde
• Ekonomik bağımsızlık: Dış girdilere bağımlılığın azalması
• İstihdam yaratma: Yeni tarım alanları ve işlenmiş ürün üretiminin artması
Sonuç: Doğayla Barışın Getirdiği Huzur
“Permakültür Yolculuğu” sadece tarım tekniğinin değişimi değildir. Bu, Horanta’nın kadın girişimcilerine, Hatay toprağında, daha rahat bir nefes almayı, daha istikrarlı bir gelir elde etmeyi ve çocuklarına temiz bir çevre bırakma hakkını veren bir özgürleşme hareketidir. Doğayla çalışmak, ona karşı savaşmaktan çok daha verimli—ve çok daha tatmin edicidir. Horanta, bu yolu adım adım ilerlerken, sadece bir kooperatif değil, sürdürülebilir bir ekosistem inşa ediyor.
Horanta Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi’nin Permakültür vizyonu, Hatay-Kırıkhan’dan başlayıp, tüm bölgeye ilham verebilecek bir hareket olma potansiyeline sahiptir.